Meer informatie over Acer campestre 'Elsrijk' (Veldesdoorn)
De veldesdoorn is een middelgrote bladverliezende boom met een compacte, gesloten kroon en een regelmatige groeiwijze. Jonge bomen zijn eerder smal en kegelvormig, terwijl de kroon later breder ovaal wordt. Acer campestre ‘Elsrijk’ werd geselecteerd om zijn gelijkmatige kroon. Het kleine, handvormig gelobde blad loopt geelgroen uit en wordt daarna donkergroen. In de lente verschijnen kleine geelgroene bloemtuilen. Ze vallen weinig op, maar zijn aantrekkelijk voor bijen en andere insecten. Later ontwikkelen zich gevleugelde vruchten die per twee bijeen staan.
In de herfst krijgt Acer campestre ‘Elsrijk’ een gele tot geeloranje bladverkleuring. Na de bladval wordt de dichte vertakking zichtbaar en vallen op oudere twijgen soms kurkachtige lijsten op. De grijsbruine schors en regelmatige kroon geven de veldesdoorn ook in de winter een herkenbaar silhouet. De boom is goed winterhard tot ongeveer -28 °C en verdraagt sterke wind, zeewind, hitte en luchtverontreiniging. Ook droogte wordt na een goede inworteling goed verdragen. Daardoor is de Spaanse aak ‘Elsrijk’ bruikbaar in zowel landelijke als stedelijke omstandigheden.
De veldesdoorn heeft een gemiddelde groeisnelheid en vraagt weinig intensief onderhoud. Acer campestre ‘Elsrijk’ wordt vooral als solitaire boom, laanboom of straatboom gebruikt. Voor hagen wordt doorgaans de gewone Acer campestre gekozen, omdat die zich beter leent voor regelmatige snoei en een dichte haag vormt. De cultivar verdraagt verharding en strooizout goed en is weinig gevoelig voor meeldauw. Onder de dichte kroon ontstaat op latere leeftijd veel schaduw en wortelconcurrentie. Kies daar sterke planten die met deze omstandigheden overweg kunnen. Verder op deze pagina worden enkele goede combinaties met andere planten voorgesteld.
Onderhoud – Snoeien
De veldesdoorn vraagt weinig snoei wanneer hij voldoende ruimte krijgt. Verwijder dood, beschadigd, kruisend of verkeerd gericht hout en behoud bij jonge bomen één duidelijke hoofdtak. Snoei bij voorkeur in de late herfst of winter en vermijd snoei vlak voor het uitlopen, omdat esdoorns dan sterk kunnen bloeden. Gebruik schoon en scherp gereedschap en beperk grote snoeiwonden.
Verzorging
Deze cultivar is sterk en weinig gevoelig voor meeldauw. Soms kunnen bladluizen, galmijten, rupsen of schildluizen voorkomen. Ook teervlekkenziekte of verwelkingsziekten zijn mogelijk, maar meestal blijft de veldesdoorn probleemloos. Geef bij zwakke groei in het voorjaar een beperkte hoeveelheid organische meststof. Winterbescherming is door de goede winterhardheid niet nodig.
Tips voor aanplanten
Graaf een ruim plantgat en maak de grond ook in de diepte los. Meng compost of bodemverbeteraar door de uitgegraven aarde, zodat nieuwe wortels in losse grond kunnen groeien. Zet de bovenkant van de kluit gelijk met het grondniveau, vul aan en druk voorzichtig aan. Geef water bij droog weer en werk af met een laag mulch of boomschors. Plant een boom steeds met minimum 1 boompaal. Dit is ook belangrijk voor de groeigarantie! Meer info vind je in ons artikel: Hoe een boom planten?
Veel gestelde vragen
Is de veldesdoorn geschikt voor een kleine tuin?
Acer campestre ‘Elsrijk’ is compacter dan veel grote laan- en bosbomen, maar wordt nog altijd een middelgrote boom met een kroon van meerdere meters breed. Voor een zeer kleine stadstuin is hij meestal te groot. In een middelgrote tuin kan hij wel goed passen wanneer voldoende afstand tot woning, terras en perceelsgrens wordt voorzien.
Verdraagt de veldesdoorn droogte en hitte?
De Spaanse aak kan na een goede inworteling behoorlijk goed met warmte en drogere periodes omgaan. De boom is daarom geschikt voor stedelijke omgevingen waar verharding en warmte een rol spelen. Zeer droge, arme zandgrond is minder geschikt. Jonge bomen hebben tijdens de eerste jaren na aanplant nog extra aandacht nodig tijdens langere droogte.
Kan Acer campestre ‘Elsrijk’ aan de kust groeien?
De veldesdoorn is zeer goed windbestendig en verdraagt ook zeewind. Daardoor kan hij in kustgebieden worden geplant. De boom kan bovendien tegen strooizout en luchtverontreiniging. Op een open plaats is een degelijke boompaal tijdens de eerste jaren belangrijk.
Is de veldesdoorn gevoelig voor meeldauw?
Acer campestre ‘Elsrijk’ staat juist bekend als weinig gevoelig voor meeldauw. Dat is een van de eigenschappen waarvoor deze cultivar veel wordt gebruikt als straat- en laanboom. Helemaal vrij van ziekten is geen enkele boom: onder ongunstige omstandigheden kunnen nog bladproblemen of andere aantastingen voorkomen, maar meeldauw is bij deze selectie meestal beperkt.
Kan Acer campestre ‘Elsrijk’ in verharding staan?
De Spaanse aak verdraagt verharding relatief goed en wordt daarom veel als straat- en laanboom gebruikt. Dat betekent niet dat de volledige wortelzone afgesloten mag worden. Voorzie voldoende open bodem rond de stam en voldoende ondergrondse groeiruimte. Zo kunnen water en lucht de wortels bereiken en kan de boom zich langdurig gezond ontwikkelen.
Goede combinaties met Acer campestre ‘Elsrijk’
- Geranium macrorrhizum ‘Spessart’ – Sterk bij schaduw en wortelconcurrentie.
- Epimedium versicolor ‘Sulphureum’ – Geschikt voor droge schaduw onder bomen.
- Vinca minor – Wintergroene bodembedekker voor schaduwrijke boomspiegels.
- Hedera helix – Verdraagt diepe schaduw en wortelconcurrentie.
- Ilex aquifolium – Wintergroene struik voor schaduwrijke plaatsen.
Deze combinatie brengt bodembedekking, wintergroen, bloei en herfstkleur samen en houdt rekening met de schaduw onder de dichte kroon.